حوزه پژوهش

حوزه پژوهش

استاد جمشید مودی متولد 1315، فرزند افضل بیک مودی از رنگرزان و بافندگان مشهور مود می باشد. استاد جمشید مودی تنها فرزند باقیمانده این خانواده سرشناس مودی است که در سن 6 سالگی تحت تعلیمات پدر در هنر بافندگی قالی قرار گرفت و بعد از یکسال به هنر قالیبافی وارد شده و تا حدود 13 سالگی به کار بافندگی پرداخت و از بافندگان زبردست و مطرح مود گردید.

هولک: به معنی زنی پاک و عفیف و هولکه خوانی یعنی خواندن و بیان پاکی و عصمت. زوجین با آدم پاک ازدواج می کنند و زندگی خود را با پاکی و صداقت شروع می کنند و اشعار هلوکه هم ذکر و مدح پاکی و مطهر بودن امامان معصوم است.

 نان به عنوان قوت غالب و اصلی مردم در ایران است. بیش از 70 نوع از انواع محصولاتی که آن را می توان نان نامید توسط بانوان خلاق و هنرمند بشرویه تولید می شود. از قبیل: نان غینیچه، نان تازه (نان پنجه کش)، پتیر، سیروکی، نان کلوچه، نان شکری (زنجفیلی)، نان گاورسی، کماچ، کماچ پتیری، قلیفی سمنو و ...... برخی از این نان ها به عنوان آیین ها و باورهای مردم، نذورات و خیرات ..... نیز کاربری دارند.

سه شنبه, 28 بهمن 1399 ساعت 03:30

ثبت ملی جاذبه ای دیگر در بهشت رنگ ها

مهارت دوخت کُلوت( کلاه پولی) در روستای چنشت با شماره 2229 مهر تأییدی دوباره بر جاذبه های متنوع و رنگارنگ گردشگری این روستا زد.

 سیاه چادر نوعی مسکن عشایری است که از موی بز و توسط زنان عشایر بافته می شود. سیاه چادرها به دلیل خواص ویژه مو از جمله ضد نفوذ بودن در برابر آب در هنگام بارندگی، در دسترس و ارزان قیمت بودن، سبک بودن و جمع آوری و حمل راحت، جلوگیری از نفوذ حیوانات خزنده و گزنده به داخل چادر و جلوگیری از ورود سرما در زمستان و گرما در تابستان مورد استفاده عشایر قرار می گیرد.

چکن واژه ای ترکی و به معنای کشیدن است. به دلیل استفاده از نخ های گلابتون که دور تا دور نقوش اصلی زمینه¬ی کیسه کشیده شده و با نخ های مشکی روی پارچه با روش بست دوزی دوخته شده است از قدیم الایام به این نام معروف گردیده است. به نقل از امیر انوری مقدم کارشناس حوزه پژوهش و مطالعات این اداره کل تولید کیسه های توتون و تنباکو که در قدیم برای مردان ساخته شده،تا به کمر خود ببندند و با خود همراه داشته باشند در بیشتر شهرستانهای استان رایج بوده و در حال حاضر تنها در منطقه سه قلعه شهرستان سرایان به دوخت آن مبادرت می ورزند. کیسه های پولی، صابون و عرقچین و ... نیز با سبک و سیاق کیسه های توتون و تنباکو هم در این منطقه تولید می گردد. ویژگی ها متمایز و ظرافت فوق العاده کیسه های توتون و تنباکو در سه قلعه آن را متمایز از تولیدات مشابه درسایر نقاط استان نموده و موجبات ثبت ملی این هنر ظریف دست ساز زنان هنرمند و خلاق سه قلعه را فراهم کرده است. بافت یراق ها و نوارها و بندهای مورد استفاده در دور و لبه¬ی کیسه در انواع مدل ها و طرح های مختلف توسط هنرمند سازنده کیسه از قدیم الایام تا کنون¬، دوخت اشکال و طرح ها و حاشیه¬های مختلف، تزیینات زیبا و منحصر به فرد گره سرشتی ( شَمسَک ) و منگوله ها و تزیینات نخ های رنگی و گلابتون در بند کیسه از شاخص ها و ویژگی های منحصر به فرد این کیسه می باشد. سبقه تاریخی تهیه و تولید این کیسه ها در سه قلعه بیش از 150 سال بوده و رنگ های زیبا و اختصاصی زمینه¬ی کیسه ( سرخابی و بنفش) از جلوه های زیبای این دست دوز سنتی است. تزیین کامل هر دو روی کیسه بدون توجه به پشت و یا روی آن با طرح درخت زندگی 7 شاخه ، نقوش نمادین انسان در اطراف این درخت جهت تقدیس آن و نقوش نمادین طبیعت در حاشیه از دیگر زیباییهای این کیسه به شمار می رود. تبحر و مهارت زنان سه قلعه در به کارگیری انواع دوخت های متناسب و بسیار ظریف برای تزیین رویه¬ی کیسه، بالاخص عدسه دوزی و همچنین دیگر دوخت ها از جمله: زنجیره دوزی، چکن دوزی(گلابتون دوزی(دوخت بست ))، دندان موشی، تفرشی دوزی، یراق دوزی و نوار دوزی بر شاخص ها و ارزشهای این کیسه افزوده است. این مهارت به شماره 2226-16/10/99در فهرست آثار معنوی کشور(ناملموس) ثبت گردید.

آئین و مراسم فرهنگی که از گذشتگان ما برجای مانده است، هنوز هم در اذهان مردم باقی مانده و اقدام به برگزاری و بزرگداشت آن می‌کنند. یکی از این آئین و مراسم برگزاری جشن سده در شهرستان سرایان و روستاهای اطراف است.

مسئول حوزه پژوهش اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان‌جنوبی گفت: آئین و مراسم هولکه خوانی در ناحیه هردنگ شهرستان خوسف خراسان جنوبی در فهرست میراث معنوی ثبت شد.

جشن کاکل از جمله مراسمی است که مردم استان خراسان‌جنوبی به شکرانه لطف الهی در مرداد ماه و اوایل شهریور (زمان گندم درو) برپا می‌کنند.

مهارت پلاس بافی (سیاه چادربافی) روستای سیدال شهرستان نهبندان خراسان جنوبی در فهرست میراث معنوی کشور ثبت شد.

صفحه1 از7