آئین و مراسم هولکه خوانی (holoke xâni) در ناحیه هردنگ شهرستان خوسف

هولک: به معنی زنی پاک و عفیف و هولکه خوانی یعنی خواندن و بیان پاکی و عصمت. زوجین با آدم پاک ازدواج می کنند و زندگی خود را با پاکی و صداقت شروع می کنند و اشعار هلوکه هم ذکر و مدح پاکی و مطهر بودن امامان معصوم است.

به گزارش روابط‌عمومی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی، به نقل از فریبا کاهنی کارشناس مردم شناسی اداره کل فرهنگ ما ایرانیان نشات گرفته از مناسک، مراسم و آئین ها می باشد. یکی از این مراسم صمیمانه، ساده و با نشاط رسم هلوکه خوانی در روستاهای اطراف شهرستان خوسف که به ناحیه هردنگ معروف و مشهور است انجام می شود و درحال حاضر برگزار می گردد. براساس پژوهش های میدانی و افرادی که با آنها مصاحبه شده است قدمت این مراسم به بیش از 150 سال می رسد. در موقعی که می خواهند لباس های داماد را برتنش کنند همه اهالی و فامیل در میدان روستا جمع می شوند. اول یک نفر از زنان فامیل داماد سپند دود کرده و می آورد و همه حاضرین هم «صلوات بر محمد و آل محمد» می فرستند. هم زمان در یک طرف، موسیقی محلی را نواخته و عده ای رقص چوب انجام می دهند. بعد یک زیر انداز می اندزند و داماد بر روی آن می نشیند دو نفر از طرف فامیل عروس و داماد از افراد مسن و سالمند می آیند جلو و لباس های داماد را یکی یکی بر تنش می کنند. دراین مدت یک نفر از اهالی روستا که از بزرگان و سالمندان روستا می باشد ابیاتی را می خواند که همه آنها در وصف و اوصاف پیامبر و 12 امام می باشد و بعد از هربیت بقیه حاضرین جلسه باهم، هم صدا می خوانند: «محمد یاعلی مولا محمد » بعد از آن داماد به همراه یکی از همان افراد سالمند و بزرگان به پیش پدر خودش و پدر عروس می رود با آنها دست داده و بعد به ترتیب با تمام اهالی و حاضران جلسه دست می دهد و روبوسی می کند. همچنین یک نفر از فامیل جعبه شیرینی را تعارف می کند و یک نفر هم عطری که برای داماد از طرف عروس گرفته می شود به همه حاضرین می زند. در گذشته از گلاب و مواد خوشبو کننده محلی استفاده می شده است و در حال حاضر از ادکلن های معمول بازار استفاده می شود. در مجلس زنان هم همین طور دو نفر از زنان بزرگ و سالمند روستا لباس های عروس را به تن می کنند و هم زمان یکی از بانوان بزرگ و سالمند هولکه را می خوانند و اما در جلسه زنان جدای از این اشعار (در مورد ائمه اطهار) شعر های دیگری هم خوانده می شود که بیشتر این اشعار مناسبت داشته و خانواده عروس و داماد بیشتر مفاحر و اوصاف عروس و داماد را به هم نشان می دادند و همچنین در پایان هر بیت که خوانده می شده است مانند هولکه خوانی بقیه حاضرین در جلسه «محمد یا علی مولا محمد» می گفتند. این آئین و مراسم به شماره 2231 در تاریخ 16/10/99 در فهرست آثار معنوی کشور به ثبت رسیده است.  

 

Share this article

نویسنده

حوزه پژوهش
نظر دادن